TURİZMDE İZ BIRAKANLAR
Nizamettin GÜL, 17.08.2004
Özünde bir devrin, bir kuşağın ve Türkiye’deki seyahat endüstrisinin doğuşunun ve gelişmesinin hatırlanması ve kayıt altına alınması zorunluluğunun, sorgulanmasıdır.
Nizamettin GÜL, 17.08.2004
Özünde bir devrin, bir kuşağın ve Türkiye’deki seyahat endüstrisinin doğuşunun ve gelişmesinin hatırlanması ve kayıt altına alınması zorunluluğunun, sorgulanmasıdır.
Öncelikle, bugünkü yazımı yazmamın iki nedenini belirteyim;
Birincisi, Alman bir gazetecinin, bana Türk turizminin güçlü taraflarını sorduğunda ve benim ona “ Alamancı turizmcilerden” bahsettiğimde konuyu daha algılayamadığını fark ettim. Acaba Türk turizmcileri bu potansiyelin, bu olgunun ne kadar farkında ve bu gücü yaratanları ne kadar tanıyor ve hatırlıyorlar? diye kendime sordum.
Ben bu yazıyı, Seyahat Endüstrimizde iz bırakanları hatırlama görevini başlatmak için kaleme aldım. Belki de bir devrin tarihi yazılır. Belki birileri geçmişten ders çıkarırlar ve seyahat endüstrimizin kaynaklarını tanırlar.
Dünkü aktörlerin bugünkülerden farkı
İkinci nedenim de; Antalya Balık Evinde gördüğüm, toplam 4 sandalyede oturmaya çalışan, şımarık, ukela ve ne olduğunu kendide bilemeyen, yeni “Rus tur operatörü “ tipi’nin, benim geçmişte tanıdığım, karşılaştığım çoğu buna benzemeyen “Alamancı turizmcilere” saygımı hatırlattı.
İkinci nedenim de; Antalya Balık Evinde gördüğüm, toplam 4 sandalyede oturmaya çalışan, şımarık, ukela ve ne olduğunu kendide bilemeyen, yeni “Rus tur operatörü “ tipi’nin, benim geçmişte tanıdığım, karşılaştığım çoğu buna benzemeyen “Alamancı turizmcilere” saygımı hatırlattı.
Almanya pazarının ilkleri
O büyük çarkın döndüğü ve bugün Türk turizminin belkemiği, Almanya pazarı. Bu pazarda Türk’lerin de hocalığını yapan Orion ve daha sonra Plan Orion firmasını ve sahibi Monsky’i unutmamak lazım. Kadir Uğur,Orion Reisen'dan sonra ATT ile bir dönem Stutgart bölgesinin bir numarasıydı. Delta Reisen, Studiosus, Dr Tigges firmalarına alternatif olunabileceğinin ve kıyı turizminle nasıl kombine edileceğinin geçmişte en güzel örneğini vermiştir.
...
Olayın işçi chartercılığından kaynaklanan bir uçakcılık tecrübesi yanı var ki, olayın esas kaynağı, kalbi de burasıdır zaten.
O büyük çarkın döndüğü ve bugün Türk turizminin belkemiği, Almanya pazarı. Bu pazarda Türk’lerin de hocalığını yapan Orion ve daha sonra Plan Orion firmasını ve sahibi Monsky’i unutmamak lazım. Kadir Uğur,Orion Reisen'dan sonra ATT ile bir dönem Stutgart bölgesinin bir numarasıydı. Delta Reisen, Studiosus, Dr Tigges firmalarına alternatif olunabileceğinin ve kıyı turizminle nasıl kombine edileceğinin geçmişte en güzel örneğini vermiştir.
...
Olayın işçi chartercılığından kaynaklanan bir uçakcılık tecrübesi yanı var ki, olayın esas kaynağı, kalbi de burasıdır zaten.
O denemde bugünkü gibi işçi charter’ına turist konamıyordu. İşçi taşımacılığı “Alamancıların” daha hızlı ve konforlu ulaşım talebinin artmasıyla uçakçılığı tetikledi. Sümer Akat, Yener Cenalp ve daha sonra tekstilci Özcan Toplar İstanbul Havayolları ve Sonnen Reisen isimlerinin ana kahramanlarıydılar. UFO Reisen yıllarca işçi Charterı ve sonra Turistik programlarla atağa kalktı. Sonra Tam Türk ve TTTürkei ile belli bir çizgiyi koruyan Yücel Meydan ve TTTürkei’ın içinde yetişip şimdilerde Avrupa’da kendi konseptinde tek olan ve Oad Reizen’in Türkiye destinasyonunu şaha kaldıran Yavuz ‘u da belirtmek gerekir...Benim aklımda, bir ''tiyatro oyuncusu'' kimliğinin kendisine bulaştığı ve hep ekonomik sıkıntısı olan bir aktör gibi rol yapan ve 13 yıl sonra gerçekten iflas eden Baki Kiper-Sky Tour kalmış.
Bir de, ''hiç rol yapmayan ve rol yapanları da sevmeyen'' üç şahsiyeti hatırlıyorum. İlki, rahmetli Hamdi Öztürk, Öztürk Reisen ve İstanbul Havayollarının kurucusuydu. O dönemde hem işçi, hem turisti yakalamaya çalışanlardı.
İkinci isim, Stuttgart bölgesinde AST Avrupatur’un sahibi Selahattin Yetmişbir. Ve son olarak da hala mücadele veren Air Charter Market ‘den Timuçin Kaptan Beyefendi. İsmi, kataloğu, logosu, hatta renkleri hep beni kendisine hayran bırakan Meditur Ender Onat’ı hatırlıyorum.Özellikle arkasında Türkiye ayağı Mesut Bey ve Cenap Aybay Ağabeylerin Airtour’u bir vefa örneğiydiler.
...
...
Markalaşanlar
Kurulduğu günden buyana bir marka olmayı hedeflediğini Antalya’daki son toplantıda belirten Vural Öger ve şimdi artık yolları ayrılan kardeşi Ünal Öger dir. Öger gerçekten bugün bir marka olarak vardır. Bizim sektörün ve devletin Öger’e verdiği desteği hiç kimse inkar edemez. Bu markanın bir aile kimliği karakteriyle devam edecek olması önemlidir. Öger, yıllarca Türkiye’den kazandıklarını başka destinasyonlarda kaybetme lüksünü bırakmalıdır. Kadrolarını yenileyen ve gençleşen Öger “Alamancı turizmci” sürecin ayakta kalabilen yapı taşı olduğu yadsınmaz bir gerçektir.
Kurulduğu günden buyana bir marka olmayı hedeflediğini Antalya’daki son toplantıda belirten Vural Öger ve şimdi artık yolları ayrılan kardeşi Ünal Öger dir. Öger gerçekten bugün bir marka olarak vardır. Bizim sektörün ve devletin Öger’e verdiği desteği hiç kimse inkar edemez. Bu markanın bir aile kimliği karakteriyle devam edecek olması önemlidir. Öger, yıllarca Türkiye’den kazandıklarını başka destinasyonlarda kaybetme lüksünü bırakmalıdır. Kadrolarını yenileyen ve gençleşen Öger “Alamancı turizmci” sürecin ayakta kalabilen yapı taşı olduğu yadsınmaz bir gerçektir.
Geçmişten ders çıkarmak, geleceğe ışık tutar!
Şimdi, geçmişte günahlarıyla sevaplarıyla turizm endüstrisine isimlerini yazdıran, burada isimlerini belirttiğim veya belirtemediğim, bu kadar büyük bir potansiyel iyi analiz edilmeli ve bu güç korunmalıdır.
Şimdi, geçmişte günahlarıyla sevaplarıyla turizm endüstrisine isimlerini yazdıran, burada isimlerini belirttiğim veya belirtemediğim, bu kadar büyük bir potansiyel iyi analiz edilmeli ve bu güç korunmalıdır.
